Ana sayfa | Tanı | Genel nörolojik değerlendirme rehberi

Duysal işlevlerin değerlendirilmesi:
Ayırıcı tanıya başlamak

Motor işlevlerin değerlendirilmesinden sonra nörolog, duysal sistemin muayenesine başlar. Bu muayene motor nöron hastalığı gibi diğer nörodejeneratif hastalıklarla MS'in ayırıcı tanısını yapmanın önemli bir basamağıdır. Duysal bozukluklar motor nöron hastalıklarında görülmezken, MS’in sık görülen belirtilerinden biridir. Duysal bozukluklar vücudun bir yarısında olabileceği gibi, tek kolda veya bacakta ya da iki yanlı olabilir. Belirtilerin başlangıç şekli herkeste aynı olmayabilir.

MS’in erken duysal bulgularında ikisi ısı   ve vibrasyon duyusu kaybıdır. Vibrasyon duyusu titreştirildikten sonra ayak başparmağınız üzerine konulan diyapazon ile değerlendirilir. Normal duysal iletide, diyapazonun titreşimi çok hafif bir elektrik akımı gibi  algılanır. Bu test sırasında titreşimin algılanmaması ya da farklı bir şekilde algılanması omurilik lezyonunu düşündürür.

Doktor diyapazonu sert bir yere vurup yüksek frekansta titreştirdikten sonra ayak baş parmağınızın üzerine yerleştirecek ve size ne hissettiğinizi soracaktır.

Beyin sapı işlevlerinin değerlendirilmesi

Beyin sapı işlev bozukluğunun en sık görülen bulgusu sıçrayıcı göz hareketleridir (nistagmus), çift görmeye neden olabilir. Bunu saptayabilmek için, nörolog sizden başınızı oynatmadan, gözlerinizle onun değişik yönlere hareket ettirdiği parmağını ya da kalemini izlemenizi isteyecektir.

Serebellar işlevlerin değerlendirilmesi

Serebellum (beyincik) sizin denge duyunuzu sağlar, beynin bu bölümünün bozukluklarının değerlendirilmesi için çeşitli testler yapılır. En basiti, nöroloğun sizden düz bir çizgi üzerinde yürümenizi istemesi ve ne kadar dengeli yürüdüğünüzü değerlendirmesidir. Diğer testler arasında Romberg testi, parmak-burun testi, diz- topuk testi sayılabilir.

Romberg testi de çok basittir. Ayaklarınız bitişik ve gözleriniz kapalı olarak ayakta durmanız istenir. Eğer dengenizi koruyamaz ve düşmeye başlarsanız serebellar işlev bozukluğunuz var demektir.

Parmak-burun testinde kollarınızı önce yana açmanız, sonra sırayla her iki el baş parmağınızla burnunuzun ucuna dokunmanız istenir. Normalde burnunuzun ucuna kolaylıkla dokunmanız gerekir, eğer serebellar işlev bozukluğunuz varsa, burnunuzun ucunu yani hedefi tutturamayıp baş parmağınızı gözünüze ya da yanağınıza dokundurursunuz. Bu test yapılırken ortaya çıkan ya da belirginleşen el titremesi de serebellar işlev bozukluğunu gösterir.

Son olarak diz-topuk testi size yatar pozisyondayken yaptırılır. Nörolog sağ topuğunuzu sol dizinize değdirip, sonra ayağınızı dizden aşağı doğru yavaşça sürterek indirmenizi , sonra aynı hareketi diğer ayağınızla da yapmanızı ister.

Nöroloğun diz-topuk testinde neyi değerlendirdiğini düşünüyorsunuz? sağ- sol ayrımının değerlendirilmesi bacağınızı kaldırmak için kas gücünüzün düzeyi esnekl iğiniz titreme bulgusu eklem ağrısı bulgusu yanıtınızı yollayın

Görme keskinliği

MS’li hastalar görme keskinliklerinde bozulma yaşayabilirler. Görme keskinliğinde azalmanın olup olmadığının değerlendirilmesi için nörolog tarafından göz muayenesi yapılmalıdır.

Mental yıkımın değerlendirilmesi

Her ne kadar MS belli mental işlevleri etkilese de, bu her hasta için geçerli değildir, ve erken görülen bir bulgu değildir.

Bununla birlikte, mental durumun değerlendirilmesi duygulanım bozuklukları gibi diğer sorunların açığa çıkmasına yardımcı olabilir.

Depresyon, tek başına önemli bir klinik sorun olup MS seyri sırasında da ortaya çıkabilir ve ortaya çıkış nedenini ayırd etmek her zaman mümkün olmayabilir. Kognitif bozukluklar, örneğin yakın bellek kaybı, konsantrasyon bozukluğu, yere, zamana yönelim bozukluğu çeşitli nedenlere bağlı ortaya çıkabileceği gibi MS’li olgularda da olabilir.

Mental durum değerlendirmesinde size sorulacaklar:

• "bugün ayın kaçı, günlerden ne, hangi ayda, yıldayız, başbakanın adı ne?" yere, zamana, kişiye yönelimi değerlendirmek için sorulur

• yaklaşık 5 dakikalık bir süre içinde birbirinden farklı üç nesne grubunu veya rastgele 7 rakamı anımsayarak  tekrarlamanız istenerek anlık bellek değerlendirilir

• aldığınız ilk arabanın rengini söylemeniz veya evlilik gününde giydiğiniz takımı tanımlamanız istenir

• iki farklı kavram arasında benzerlikleri ortaya koymak için soyut tanımlar kullanmanız istenir, örneğin deniz parlayan gümüş aynaya benzer gibi.

• basit nesneleri isimlendirmeniz lisan işlevlerini değerlendirmek amacıyla istenir

• uzaysal yönelimin değerlendirilmesi için basit ve karmaşık şekilleri kopya etmeniz istenir

Başka benzer testler de uygulanabilir.

Neden nörolog?

İlk bakışta tüm bu testler size çok yabancı gelebilir ve bunların evde ya da aile hekiminizin ofisinde yapılmasını isteyebilirsiniz. Ancak nörolojik muayenede saptanan bulgular sıklıkla çok silik olabilir. İşte bu nedenle bu muayenenin ve testlerin, konunun uzmanları yani deneyimli nörologlar tarafından yapılması gereklidir.

Bu sayfadaki bilginin en son güncellendiği/doğrulandığı tarih:

11/21/2001

Ana sayfa | Bağlantılar | Kayıt ve geri bildirim | Sözlükçe | Arama motoru ve site haritası | Yerel Bilgiler | Yardım| Bir arkadaşa söyleyin | Sorumluluk almama | Basın Bilgileri | Schering